Plaka
    Dijital Plaka
    Hangi İl Hangi Plaka
    Plaka Çeşitleri

    Araç Plakaları: Hangi Plaka Hangi İle Aittir?

    5 Aralık 2023
    Bu Yazıyı Paylaş

    Ülkemizde, Karayolları Trafik Kanunu’na göre; araçlar tescil belgesi ve tescil plakası almadan karayollarına çıkarılamaz. Sadece Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basımı yapılan plakaların araç üzerinde bulundurulması zorunluluğu vardır. Plaka kodları illere göre düzenlenirken kullanım alanına göre de çeşitleri bulunur.


    Araç Plakası Nedir?


    Araç plakası, tescil edilen her araç için özel belirlenmiş levhalardır. Plaka, araç sahibinin adresine göre il kodu, harf ve rakam grubundan oluşur. Yönetmelik ile oluşturulmuş standartlara sahip plakaların belirli nitelik ve ölçüleri vardır. Bu standartlar araç sınıfına göre belirlenmiş ebatlar ve güvenlik işaretlerinden oluşur.


    Hangi Plaka Hangi İle Ait?


    Plakada yer alan ilk gruplama il kodu olup araç sahibinin yerleşim yerine göre belirlenir. Bu belirleme ilk tescil edilen araç ya da plaka değişikliği istenen ikinci el araç alımında gerçekleşir. ikinci el araç alımlarında plaka değiştirme zorunluluğu bulunmaz.


    01 ile 67 arasındaki plakalar illere göre alfabetik olarak sıralanır. 67’den sonraki plakalar ise sırası ile sonradan il statüsü elde etmiş yerler için belirlenmiştir. 81 ilin plaka sınırlaması şu şekildedir:


    01: Adana
    02: Adıyaman
    03: Afyon
    04: Ağrı
    05: Amasya
    06: Ankara
    07: Antalya
    08: Artvin
    09: Aydın
    10: Balıkesir
    11: Bilecik
    12: Bingöl
    13: Bitlis
    14: Bolu
    15: Burdur
    16: Bursa
    17: Çanakkale
    18: Çankırı
    19: Çorum
    20: Denizli
    21: Diyarbakır
    22: Edirne
    23: Elazığ
    24: Erzincan
    25: Erzurum
    26: Eskişehir
    27: Gaziantep
    28: Giresun
    29: Gümüşhane
    30: Hakkari
    31: Hatay
    32: Isparta
    33: İçel (Mersin)
    34: İstanbul
    35: İzmir
    36: Kars
    37: Kastamonu
    38: Kayseri
    39: Kırklareli
    40: Kırşehir
    41: Kocaeli
    42: Konya
    43: Kütahya
    44: Malatya
    45: Manisa
    46: Kahramanmaraş
    47: Mardin
    48: Muğla
    49: Muş
    50: Nevşehir
    51: Niğde
    52: Ordu
    53: Rize
    54: Sakarya
    55: Samsun
    56: Siirt
    57: Sinop
    58: Sivas
    59: Tekirdağ
    60: Tokat
    61: Trabzon
    62: Tunceli
    63: Şanlıurfa
    64: Uşak
    65: Van
    66: Yozgat
    67: Zonguldak
    68: Aksaray
    69: Bayburt
    70: Karaman
    71: Kırıkkale
    72: Batman
    73: Şırnak
    74: Bartın
    75: Ardahan
    76: Iğdır
    77: Yalova
    78: Karabük
    79: Kilis
    80: Osmaniye
    81: Düzce


    Türkiye’de Plaka Çeşitleri


    Plakalar kullanım alanları ve renklerine göre farklı kategorilere ayrılır. Standart plakalar Emniyet Genel Müdürlüğü listelerinden sıra ile verilirken kamuya ve şahsa ait farklı plaka çeşitleri de vardır. Ülkemizde kullanılan plaka çeşitleri şu şekildedir:


    • Özel Araç Plakası: Üzerinde şahış ya da şirket adı yazan plakalardır. Özel plaka sahibi olabilmek için İlçe Emniyet Müdürlüğü’nden istenilen plakanın uygunluğu sorgulanır. Eğer talep edilen plaka kullanılmıyor ise özel plaka vergisi ödenerek sahip olunur.
    • Resmi Araç Plakası: Siyah zemin üstüne beyaz harf ve rakamlardan oluşur. Bu plakaya sahip araçlar resmi hizmete tahsis edilmiştir. Ambulans, itfaiye, bakanlık ve belediye araçları bu tip plaka taşıyan resmi araçlara örnektir.
    • Bedensel Engelli Araç Plakası: Ruhsat kaydı engelli kişiler üzerine yapılmış şahıs araçlarına ait plakalardır.
    • Cumhurbaşkanlığı Makam Aracı Plakası: Kırmızı zemin üzerine sarı renkte cumhurbaşkanlığı mozolesi taşıyan plakadır. Cumhurbaşkanı, bakanlara ait makam araçları, Genelkurmay Başkanı, TBMM Başkanı gibi protokol araçlarına ait plakalardır. Bu protokol araç plakalarında sadece sarı renkte rakamlar yer alır.
    • Cumhurbaşkanlığı Üst Düzey Yönetici Plakaları: Kırmızı zemin üzerine sarı renkli harf ve sayıların olduğu plaka türüdür.
    • Emniyet Araçları Plakaları: Emniyet Genel Müdürlüğü hizmeti için kullanılan resmi araçlara ait plakalardır. Beyaz harf ve sayılar, mavi zemin üzerinde yer alır. Emniyet Genel Müdürlüğü plakaları il kodu ile başlar, A harf tanımlaması ile devam eder, sondaki sayılar ise bağlı bulunan ekip ya da şubeyi temsil eder.
    • Rektör, Emniyet Müdürü ve Kaymakam Plakaları: Beyaz zemin üzerine kırmızı renkli plakalar olup bağlı bulunulan ile ait üst düzey kamu görevlilerinin makam araçlarında kullanılır.
    • Sarı Plaka: Sarı plaka geçici araç plakası olarak kullanılır. Henüz tescil işlemi yapılmamış olsa dahi tüm araçların trafiğe çıkabilmesi için plaka zorunluluğu vardır. Sarı plaka da geçici olarak verilen, sarı zemin üzerine siyah harflerin kullanıldığı plaka çeşididir. Geçici plaka sol üstten sağ alta doğru beyaz çizgili olarak verilir. Sarı plakanın geçerlilik süresi haftalık, aylık veya yıllık olarak belirlenir.


    Dikkat Edilmesi Gerekenler


    Plaka kullanımı ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar ve zorunluluklar vardır. Kanun ve yönetmeliklere bağlı bu hususlar şunlardır:


    • Plakanın monte edilmesi gereken yerden farklı bir yere takılması durumunda idari para cezasına verilir. Plaka takılana kadar araç trafiğe çıkamaz.
    • İlgili yönetmelikle belirlenmiş ölçüye ve sayıya aykırı plaka takan ya da plakanın okunmasını engelleyecek değişiklikler yapan sürücüye idari para cezasına verilir. Plaka, verilen süre sonunda uygun duruma getirilmediği takdirde para cezası ve trafikten men gerçekleşir.
    • Plakasız araç kullanma durumunda idari para cezası verilip araç trafikten men edilir.
    • Sahte ya da başka araca ait plaka kullanımında idari para cezası verilir ve trafikten men edilir. Bu durum Türk Ceza Kanunu’na göre de suç teşkil eder.
    • Karayolları Trafik Yönetmeliği tarafından belirlenmiş standartların dışındaki plakalar araç muayenesinden ağır kusur alır ve geçemez.

     

    Dijital Plakalar Yaygınlaşıyor mu?


    Dijital plaka önce Dubai’de sonra da Amerika’da denenmeye başlanan elektronik plakadır. Çalınma, kaza, yol durumu gibi bilgileri anında iletme özelliğine sahip akıllı plakalar birçok avantaj sunarken maliyet ve güvenlik unsurları tartışma konusudur. Sunduğu avantajlardan birisi de araç alım satım işlemlerinde kolaylık sağlamasıdır. Devir durumunda plaka değişimini ortadan kaldıran dijital plakalar; kayıt işlemlerinde ve park ücreti, geçiş ücreti gibi dijital ödeme kanallarında da kolaylık sağlar.


    Plaka Değişimi Nasıl Yapılır?


    Plaka değişim ikinci el araç alımlarında ya da farklı bir ikametgaha taşınma durumlarında gerçekleşebilen bir taleptir.


    İkinci el araç alım işlemleri sırasında noterde devir gerçekleştirirken plaka değişim talebinde bulunabilirsiniz. Değişim talebi üzerine plaka değiştirme ücreti tahsil edilir. Devir işlemi gerçekleştikten sonra, talep edilen evraklar ile birlikte 1 ay içerisinde ikametinizin bulunduğu ilin Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Tescil Birimi’ne başvuruda bulunmalısınız. İşlemlerin ardından Şoförler Odası’ndan yeni plakanızı temin edebilirsiniz.


    Farklı bir ile taşınıp ikametinizi değiştirdiğiniz takdirde de plaka değişimi yapabilirsiniz. Yeni ikametgah belgeniz ve Vergi Dairesi’nden alınan MTV borcu olmadığına dair belge ile Şoförler Odası’na başvuruda bulunabilirsiniz. Buradan alınan evrak ile Trafik Tescil Şube’de ruhsat ve plaka değişim işlemleri başlatılır. Yeni plakanın temini yine Şoförler Odası ya da plaka basımı için yetkilendirilmiş plaka basım yerlerinde gerçekleşir.


    Hasar görmüş bir plakanın değiştirilmesi ise plaka yenileme işlemidir ve bunun için de Trafik Tescil Şube’ye başvuruda bulunulması gerekir. Özellikle büyük şehirlerde yoğunluk yaşanmaması adına başvurular için randevu alınması, süreci hızlandıracaktır. İkamet değişimi ve araç alım işlemleri dışında plaka değişimi yapılamaz.

    Son blog yazılarımız

    car driving through forest
    İkinci El
    borusannext
    İkinci El Arabanın Yeni Adresi Borusan Next!

    Kullanılmış Otomobilde Güçler Birleşti. Borusan Next Doğdu!

    27 Şubat 2024
    volan krank mili
    Volan
    Volan Arıza Belirtileri
    Volan Nedir? Volan Arıza Belirtileri Nelerdir?

    Birçok sürücü “Volan nedir?” sorusuna cevap arar. Kelime olarak ‘bir hareketi, bir mekanizmaya aktaran ya da oluşan hızı stabil tutmayı sağlayan tekerlek’ anlamına gelen volan, içten yanmalı motorların sorunsuz bir şekilde çalışabilmesi için olmazsa olmaz bir parçadır.

    10 Aralık 2023